Gidsen over mediteren
Stille meditatie: zo mediteer je in stilte, stap voor stap
Stille meditatie is mediteren zonder begeleiding: geen stem die zegt wat je moet doen en geen muziek, alleen een timer en je eigen aandacht. Ga zitten, kies één ding om je aandacht op te laten rusten, meestal je ademhaling, en ga daar steeds weer naar terug als je gedachten afdwalen. Vijf of tien minuten is genoeg om mee te beginnen.

Wat het stil maakt
Bij een geleide meditatie vertelt een stem je waar je je aandacht op richt, en wanneer. Bij stille meditatie doet niemand dat. Je kiest vooraf waar je op let, en het enige geluid is wat er toch al om je heen is: de koelkast, het verkeer buiten, je eigen ademhaling. Sommigen noemen het ook meditatie zonder begeleiding.
Het is de techniek die de meeste beginners leren: je laat je aandacht op één ding rusten en haalt die terug als ze afdwaalt. Het verschil is dat niemand je erop wijst. Zonder stem kan het even duren voordat je merkt dat je gedachten zijn afgedwaald, en dan moet je ze zelf terughalen. Dat is in het begin lastiger, maar je merkt het steeds sneller.
Eén stille meditatie
- Rustenop je adem
- Afdwaleneen gedachte trekt je weg
- Opmerkenje merkt dat je bent afgedwaald
- Terugkerennaar je adem, zonder gedoe
En weer opnieuw, de hele meditatie lang
Zo doe je het
- Zet een timer op vijf of tien minuten. Kies een zacht geluid voor het einde, zodat je niet schrikt als de tijd om is.
- Ga op een stoel zitten met beide voeten op de vloer, of op een kussen als je dat fijner vindt. Leg je handen in je schoot. Sluit je ogen, of laat je blik rusten op de vloer een stukje voor je.
- Gebruik de eerste minuut om gewoon te landen. Voel de stoel onder je en luister naar de geluiden in de kamer.
- Kies dan één ding om je aandacht op te laten rusten. Meestal is dat de ademhaling: de koele lucht bij je neusgaten, of je buik die op en neer gaat. Houd dat anker de hele meditatie vast.
- Op een gegeven moment betrap je jezelf erop dat je aan iets anders denkt. Dat gebeurt gegarandeerd. Merk op waar je gedachten naartoe gingen en keer terug naar je adem. Jezelf op je kop geven is nergens voor nodig.
- Als de timer gaat, blijf dan nog een paar ademhalingen lang zitten voordat je opstaat.
Als de stilte oorverdovend wordt
Veel mensen vinden stilte moeilijker dan ze hadden verwacht. Zonder stem die je kunt volgen, lijken je gedachten luider, en kleine geluiden zijn ineens moeilijk te negeren. Een paar dingen helpen:
- Gebruik de geluiden. Blijft de boor van de buren maar gaan, maak die dan een tijdje je anker in plaats van ertegen te vechten.
- Tel je ademhalingen: één bij de eerste uitademing, twee bij de volgende, tot tien, en dan opnieuw. Ben je de tel kwijt, begin dan weer bij één.
- Houd het kort. Vijf minuten vandaag is beter dan twintig die je steeds uitstelt.
- Dommel je steeds weg? Ga rechter zitten, open je ogen of probeer een ander moment van de dag.
Er zijn aanwijzingen dat stilte op zich al rust geeft. In een klein onderzoek uit 2006 in het tijdschrift Heart lieten Italiaanse onderzoekers 24 mensen, van wie de helft muzikant, zes muziekstijlen horen, met op een willekeurig moment een pauze van twee minuten ertussen. Tijdens die pauze daalden hartslag, bloeddruk en ademfrequentie, zelfs tot onder het niveau van voordat de muziek begon. Dat was een korte labtest waarin niet werd gemediteerd, dus trek er geen grote conclusies uit. Toch waren twee stille minuten genoeg voor een meetbaar verschil.
Wat je als timer gebruikt
Vier manieren om wat rust te vinden
De timer op je telefoon
Je hoeft niets te installeren. Kies een zacht geluid en zet Niet storen aan.
Een meditatietimer-app
Een bel aan het begin, halverwege en aan het eind, en een logboek van je meditaties. De timer in Insight Timer is gratis.
Een stilteretraite
Tien dagen edele stilte in een Vipassana-centrum, op basis van donaties.
Stille
Tien minuten geluid zonder stem, dan een gong. Eén knop.
De timer in de Klok-app van je telefoon is genoeg. Kies een zacht signaal en zet Niet storen aan, zodat een melding de meditatie niet voortijdig afbreekt.
Een meditatietimer-app kan halverwege een bel laten klinken en houdt je meditaties bij. De timer in Insight Timer is gratis en werkt volgens het bedrijf ook offline, als je eerst inlogt terwijl je nog online bent.
Wil je veel langer in stilte zitten, dan zijn er Vipassana-centra met cursussen van tien dagen waarin de deelnemers edele stilte bewaren: ze praten niet en communiceren ook niet met gebaren of briefjes. Je betaalt niets, zelfs niet voor eten en onderdak; de cursussen draaien op donaties van mensen die er zelf al een hebben gevolgd.
Stilte, of zacht geluid?
Stille, de app die ik maak, is zelf niet stil. De app speelt tien minuten opgenomen geluid zonder stem af en eindigt met een zachte gong. Het geluid zit in de app zelf. Ik heb de app gemaakt voor de dagen waarop volledige stilte meer als wachten voelt dan als rusten. Wil je echte stilte, dan heb je genoeg aan een timer. Maar word je steeds onrustig van stilte, dan is zacht geluid, zonder stem die je moet volgen, een middenweg tussen geleide meditatie en stilte.
1Eén tik op Mediteer start tien minuten
2Resterende tijd. Geen stem, alleen geluid3Pauzeer wanneer je wilt- Eén tik op Mediteer start tien minuten
- Resterende tijd. Geen stem, alleen geluid
- Pauzeer wanneer je wilt
Stille kost € 1,99, één keer. Geen account en geen abonnement: je tikt op Mediteer en de tien minuten beginnen.